نمونه سوالات آراء رجالی (ارشد) الهیات علوم قرآن و حدیث
سوالات نقد و بررسی آراء رجالی
کتاب: حجیت آراء رجالی (سیف الله صرامی) درآمدی بر علم رجال (فقیهی زاده)
1. اگر تعریف علم رجال عبارت از «دانشی که با آن میتوان ویژگیهای خبر واحد را از جهت صحت و ضعف و مانند آن شناسایی کرد، و از سند و راویان سلسله سند چه از جهت تشخیص هویت راوی و چه از جهت اوصاف مدح و ذم آگاهی پیدا کرده، بر اساس این تعریف، موضوع علم رجال چیست؟
جواب: راویان اوصاف آنها
(رد و پذیرش ـ تشخیص هویت) ــــــــــــ› راویان اخبار پیشوایان معصوم دین
(اتصاف به شرایط قبول خبر) ــــــــــــ› افراد سند روایت معصومان
2. آن دسته از مبنایی که مستقیماً و بدون واسطه، رأی رجالی را اثبات میکنند، از این جهت که مستقیماً چنین وظیفه انجام میدهند چه نامیده میشوند؟
جواب: راههای ارزشیابی سند حدیث
3. معروفترین و اساسیترین مبنای رجالی اهل سنت چیست؟
جواب: صحابی بودن راوی
4. تاریخ مبنایی رجالی شیعه از چه دورهای آغاز میشود؟
جواب: از عصر معصومان7
5. کدام یک از مبانی ارزشیابی حدیث در دورههای بعد از معصومان به گونهای که شایسته بود مورد بحث و بررسی قرار نگرفت؟
جواب: عرضه به کتاب و سنت
6. ذکر سلسله سند در بیان اموال راوی در دورة میانه (عصر قبل از تدوین اصول رجال) بر چه مبنایی استوار است؟
جواب: عمل به قول شاهد
7. تقسیم بندی حدیث از سوی احمد بن طاووس به صحیح، حسن، موثق و ضعیف چه تحولی در ارزشیابی حدیث ایجاد کرد؟
جواب: اوصاف راویان را محور ارزشیابی حدیث گرداند.
8. مؤلف کتاب رجال «خلاصهٔ فی معرفهٔ الرجال» کیست؟ علامه حلی
9. خبرویت و اجتهاد ویژگی کدام دوره است؟
10. روایات معصومین7 گفتههای رجالیان پیشین و وثاقت اشخاص مشهور از مبنای رجالی چه کسی است؟ علامه حلی
11. دانش رجال وامدار کدام علم است؟ اصول فقه، تاریخ و تراجم
12. کدام گزینه صحیح است؟
الف) اثبات عدالت راوی با خبر دادن یک نفر «توثیق» نامیده میشود.
ب) خبر دادن به وثاقت یا عدالت «تزکیه واحد» نامیده میشود.
ج) اثبات عدالت راوی با خبر دادن یک نفر «تزکیه واحد» نامیده میشود.
د) خبر دادن به وثاقت یا عدالت «جرح» نامیده میشود.
13. شیوههای ارزشیابی رجال صدور روایات در کدام گزینه آمده است؟
جواب: بر محور کتب حدیثی بر محور فرد یا افراد راوی، بر محور قرائن مربوط به کتاب یا راوی
14. شیخ حر عاملی دربارة روایت کتب اربعه چه نظری دارد؟
جواب: قطعیت همه روایات آنها
15. حداقل ثمره رجال و حدیثی در بحث اصحاب اجماع چیست؟
جواب: اثبات وثاقت یک یک اصحاب
16. کتاب «کامل الزیارات» از کیست؟
جواب: ابن قولویه
17. توثیقات عام آیت الله خویی کدامند؟
جواب: مشایخ نجاشی ـ روات کتاب کامل الزیارات ـ روات علی بن ابراهیم قمی ـ مشایخ محمدبن احمد بن یحیی که ابن ولید آن را استثنا نکرده است.
18) کدام راه بیش از سایر راهها در اثبات وثاقت و اعتبار راویان کاربرد دارد؟
جواب: نص یکی از رجالیان متقدم مانند شیخ طوسی و نجاشی
19) عادلتر، فقیهتر و با تقواتر بودن راوی در کدامین دلیل از ادله نیاز به علم رجال کارآمد است؟
جواب: تعارض اخبار
20) آیه شریفه «و ما ارسلناک قبلک الا رجالاً نوحی الیهم» به چه چیزی مشهور است؟
جواب: آیه سؤال
21) نام کتاب رجالی آیت الله خویی چیست؟
جواب: معجم رجال الحدیث
22) آیت الله خویی در معجم رجال الحدیث آرای ابن غضائری را با توجه به در دسترس نبودن نسخة رجالی او چگونه نقل میکند؟
جواب: از خلاصهٔ الاقوال علامه حلی، رجال ابن داوود، مجمع الرجال قهپایی
23) در کتاب معجم رجال الحدیث در تقدیم و تأخیر عناوین چه شیوهای ملاک قرار گرفته است؟
جواب: حروف الفبا
24) راهیابی به ثبوت حکمی شرعی از راه روایت منوط به اثبات چیست؟
جواب: اثبات حجیت خبر واحد و اثبات حجیت ظواهر روایات
25) به نظر آیت الله خویی روایات کتب اربعه چطورند؟
جواب: قطعی الصدور نیستند.
26) معیار تصریح یکی از معصومان مبنی بر وثاقت یا حسن راویان مشروط به چیست؟
جواب: درک محضر یا وارد شدن روایت معتبر در این باره
27) آیت الله خویی در مورد توثیقات همگانی چهار هزار اصحاب امام صادق7 که ابن عقده نام برده چه نظری دارد؟
جواب: مثل ادعای اهل سنت بر عدالت صحابه معتبر نیست.
28) وثاقت راویان «جعفر بن بشیر» مستند به سخن کدام کتاب رجال است؟
جواب: محمد حسین نائینی
29) کدام دانشمند معتقد است که همه روایات کافی صحیح است؟
جواب: محمد حسین نائینی
30) رجال کشی موجود گزیده چه کسی است؟
جواب: شیخ طوسی
31) از تحلیل حجیت چه اوصافی مسلمأ قابل استنباط است؟
جواب: معذریت ـ منجزیت ـ صحت
32) بنا به گزارشات: اولین کسی که به نقد رجال پرداخت و ثقه را از غیر ثقه جدا نمود چه کسی بود؟ (اهل سنت)
جواب: ابن سیرین
33) معروفترین و اساسیترین مبنای رجالی اهل سنت چیست؟
جواب: صحابه بودن
34) معنای حدیث امام صادق7 «کل حدیث مردود الی الکتاب و السنه» چیست؟
جواب: همه احادیث باید بر قرآن و سنت عرضه شود.
35) اعتبار اجماع برای وثاقت و حسن راوی از نظر آیت الله خویی چگونه است؟
جواب: اجماع اقدمین
36) در کدام کتاب رجالی در انتساب آن به نویسندهاش تردید وجود دارد؟
جواب: رجال برقی
37) کتاب «التحریر الطاووس» به وسیله چه کسی استخراج و تدوین شده است؟
جواب: صاحب معالم
38) «اختیار معرفهٔ الرجال» را چه کسی تدوین نموده است و گزیده چه کسی است؟
جواب: شیخ طوسی ـ رجال کشی
39) «منتقی الجمان فی الاحادیث الصحاح و الحسان» در چه دورة رجالی تدوین شده است؟
جواب: دورة تدوین مبانی رجالی
40) مباحث «حجیت دلیل خبره» و «دلیل انسداد» در کدام دانش مورد بررسی قرار میگیرد؟
جواب: اصول فقه
41) نظر شیخ طوسی درباره «حفص بن غیاث» چیست؟
جواب: عامی مذهب ولی کتاب مورد اعتماد است
42) کدام دانشمند روایات کتب اربعه و برخی دیگر را قطعی الصدور و معتبر میداند؟
جواب: حر عاملی (وسائل الشیعه)
43) توثیقات عامه کدام است؟
جواب: اصحاب اجماع، اصول اربعمائه، رجال کشی، مشایخ الثقات
44) نظریة اصحاب اجماع چه کسی مطرح شد؟
جواب: کشی
45) حداقل ثمرة پذیرش نظریه اصحاب اجماع چیست؟
اثبات وثاقت اصحاب اجماع
46) بحث مشایخ الثقات را چه کسی مطرح ساخته است؟ چند نفرند؟
جواب: شیخ طوسی ـ سه نفر
47) حرمت عمل به ظن، وضع و جعل در اخبار، شناخت روایات تقیهای دلیل بر چیست؟
جواب: نیاز به علم رجال
48) دلایل نیاز به علم رجال کدام است؟
جواب: حرمت عمل به ظن، پدیدة وضع و جعل در اخبار، شناخت روایات تقیهای، ویژگیهای راویان در اخبار تعارض، اتفاق علما بر تحمل بر سند روایات و پرداختن به ویژگیهای راویان
49) اعتبار غالب اخبار موجود و اعتماد بر شهرت را دلیل بر کدام مورد آوردهاند؟
جواب: عدم نیاز به علم رجال
50) دلایل عدم نیاز به علم رجال کدام است؟
جواب: قطعیت و اعتبار غالب اخبار موجود، اعتماد بر شهرت، ناپسند بودن جرح و تعدیل، اجتهادی بودن آراء رجالیان، عدم نیاز به احراز عدالت راویان، عدم امکان احراز عدالت اقوال، عدم احراز عدالت در وقت روایت، فساد مذهب برخی از رجالیان، اختلاف در معنای عدالت،
51) علما با عنایت به آیات نهی از عمل به ظن در اثبات کدام مورد کوشیدهاند؟
جواب: عدم حجیت خبر واحد
52) حرمت عمل بن ظن به چه دلیلی ثابت شده است؟
جواب: به ادلة اربعه
53) از دیدگاه آیت الله خویی کدام نظر درباره کتب اربعه است؟
جواب: قطعی الصدور نیستند. ظنی الصدور هستند.
54) از دیدگاه خویی، دایره حجیت خبر ثقه چه چیزی را شامل میشود؟
جواب: احکام شرع و موضوعات خارجی
55) دانشمندان رجالی متقدم که تصریح آنان در مورد وثاقت راویان معتبر است را نام ببرید.
جواب: برقی ـ ابن قولویه ـ کشی ـ صدوق ـ مفید ـ نجاشی ـ شیخ طوسی و همه همردیفان آنها
56) اقوال کدام یک از متقدمان از مبانی رجال اهل سنت است؟
57) اولین کسی که ارزشیابی حدیث شیعه را به خصوص بر اساس نقد رجال ارائه کرد که بود؟
جواب: امیر المؤمنین امام علی7
58) در یک تقسیم بندی کلی در روایات معصومین: دربارة ارزشگذاری صدور احادیث چند روش قابل استخراج است؟
59) چرا به توثیقات محمد بن مشهدی «المزار» ترتیب اثر داده نمیشود؟
جواب: زیرا از متأخران است.
60) اینکه ادعا شده همة اصحاب امام صادق7 که نامشان در رجال شیخ طوسی آمده ثقه هستند مستدل به قول کیست؟
جواب: شیخ مفید ـ ابن شهر آشوب
61) از دیدگاه مرحوم آیت الله خویی کدام یک از موارد برخی از اشتباه ملازم عدالت و حتی بالاتر از وثاقت دانستهاند؟
جواب: وکالت امام
62) کدام گزینه درباره کتاب «کافی» کلینی درست است؟
جواب: بعضی از احادیث صحیح بعضی غیر صحیح است.
63) در فهرست شیخ طوسی نام رجال برقی به چه صورت ذکر شده است؟
جواب: طبقات الرجال
64) به چه دلیلی «علم رجال» برای دستیابی به احکام شرعی ضرورت دارد؟
65) به چه دلیل میتوان ثابت کرد که همة روایات کافی قطعی الصدور نیستند؟
66) دو تن از رجالیان متقدم و دو تن از رجالیان متأخیر که تصریح آنان درباره توثیق راوی اعتبار دارد و دو تن از بزرگان رجال متأخر که توثیق آنان درباره توثیق راویان اعتبار ندارد را نام ببرید؟
جواب: متقدم: مفید و نجاشی و طوسی و برقی متأخر: منتجب الدین ـ ابن شهر آشوب
متأخر بدون اعتبار: ابن طاووس ـ ابن داوود ـ مجلسی
67) اصحاب اجماع در علم رجال چیست؟
68) طراح اصطلاح «اصحاب اجماع» کیست؟
جواب: علامه کشی
69) اصحاب اجماع چند نفرند؟
جواب: 16 نفر
70) اصحاب اجماع اصحاب کدامیک از امامان هستند؟
جواب: امام باقر7 ـ امام صادق7 ـ امام کاظم7 ـ امام رضا7
71) از مبانی رجالی و ارزشیابی عصر معصومان چند مورد نام ببرید.
72) تدوین مبنای رجالی از چه زمانی و توسط چه کسی و چگونه صورت گرفت؟
73) عمدهترین دلیل حجیت خبر واحد کدام است؟
74) منظور از «مردود» در حدیث امام صادق7 «کل حدیث مردود الی الکتاب و السنه» چیست؟
جواب: همه احادیث باید بر قرآن و سنت عرضه شود.
75) کدام راوی است که مورد لعن امام معصوم قرار گرفته است اما کتابهای حدیثی تأیید شده دارد؟
جواب: خاندان ابن فضال ـ مغیرهٔ بن سعید ـ بزیع ـ سری ـ ابو الخطاب ـ معمر بشار اشعری ـ حمزه زبیدی ـ صائد نهدی
76) مراد از گفتار شیخ طوسی «ینتحلون المذاهب الفاسده» چیست؟
جواب: مذهب آنها فاسد است.
77) علامه حلی مهمترین منبع روایات رجالی خود را کدام کتاب قرار داده است؟
جواب: رجال کشی
78) کدام محدث سعی دارد تواتر و قطعیت روایتهای کتب اربعه را ثابت نماید؟
جواب: حر عاملی (وسائل الشیعه)
79) در کدام دانش سند حدیث به عنوان یک مجموعه در نظر گرفته میشود؟
جواب: درایه
80) مبانی رجالی حجیت قول خبره، خبر واحد، دلیل انسداد در کدام دانش مورد بحث است؟
جواب: اصول فقه
81) دیدگاه حاجی نوری دربارة کتابهای حدیثی چیست؟
جواب: همةکتابهای حدیثی را معتبر میداند.
82) از میان آیات مورد استناد بر حجیت خبر ثقه کدام یک در ظهور لفظی خود دلیل علم درباره اوصاف و احوال راویان است؟
جواب: آیة نبأ و آیة اذن
83) این نظر کیست؟ «دلیل حجیت خبر واحد، در صورت تعارض آن با امارة غیر حجت را شامل نمیشود. در نتیجه یکی از شرایط حجیت خبر واحد، معارض نبودن آن با اماره (هر چند غیر حجت است.)
جواب: شهید صدر
84) به نظر برخی از علماء ادلة خاص دربارة انحصار اثبات موضوعات «بینه» همچون خبر مسعدهٔ بن صدف «کل شیء هو لک حلال ... حتی یتبین لک غیر هذا او تقوم به البینه) دلیل بر چیست؟
جواب: ناظر به دعاویاند.
85) طبق دیدگاه رایج، صفوان و ابن ابی عمیر و بزنطی کیستند؟
جواب: روایتشان از کسی موجب توثیق اوست
86) اصحاب اجماع چه کسانی هستند؟
جواب: کسانی که علمای رجالی بر وثاقت آنها اجماع نمودند.
87) کتاب اصول فقه شیخ طوسی چه نام دارد؟
جواب: عدهٔ الاصول، تهذیب الاصول، منهاج الاصول
88) استنباط احکام شرعی بیشتر از چه راهی به دست آمده است؟
جواب: روایات
89) در کدام کتابهای روایی، روایاتی به چشم میخورند که دلالت دارد بر این که ماه رمضان هرگز از سی روز کمتر نیست؟
جواب: کافی، من لا یحضره الفقیه
90) روایات «ماه رمضان هرگز از سی روز کمتر نیست» به نظر شیخ طوسی چه نوع روایتی است؟
جواب: شاذ
91) چه کسانی روایت «ماه رمضان هرگز از سی روز کمتر نیست» شاذ دانستهاند؟
جواب: شیخ مفید و شیخ طوسی
92) دائره حجیت خبر ثقه چه چیزی را شامل میشود؟
جواب: احکام شرعی و موضوعات خارجی
93) کدام گزینه در شمار دانشمندان رجالی متقدم هستند؟
جواب: برقی ـ ابن قولویه ـ کشی ـ صدوق ـ مفید ـ نجاشی ـ طوسی
94) کدام گزینه در شمار دانشمندان رجالی متأخر و معتمد در وثاقت روات هستند؟
جواب: ابن شهر آشوب ـ شیخ منتجب الدین
95) دو تن از محدثان که ادعا میشود همة راویان زنجیرة اسناد روایاتشان وثاقت دارند کدامند؟
جواب: محمد بن قولویه، علی بن ابراهیم
96) حرمت عمل کردن به ظن به چه دلیل ثابت شده است؟
جواب: ادلة اربعه (عقل ـ سنت ـ اجماع)
97) در سیرة عقلا قول اهل خبره در چه اموری حجت و معتبر است؟
جواب: امور حدسی
98) قدیمیترین کتاب که دربارة «مبانی رجالی» تدویه یافته است کدم است؟
جواب: مقدمه منتقی الجمان صاحب معالم
99) هم عصر بودن رجالیان مثل طوسی و نجاشی و فراوانی توثیقات و تصنیفات رجالی در عصیر این دو دلیل بر چه چیزی است؟
جواب: حس و مشاهده نظر دادن آن دو (اجتهاد)
100) شیخ طوسی و شیخ نجاشی در اظهار نظرهای خود چگونه عمل میکردند؟
جواب: خبرویت و اجتهاد
101) کتاب کامل الزیارات تألیف کیست؟
جواب: جعفر بن محمد ابن قولویه
102) کدام یک از افراد ذیل، از رجالیان متأخر است؟
جواب: ابن داوود
103) مهمترین مبانی رجالی اهل سنت کدام است؟
جواب: صحابی بودن
104) اطمینان از عدالت یا وثاقت راوی در گرو کدام علم است؟
جواب: علم رجال
105) پنج مبنا از مبانی رجالی در عصر معصومان کدام است؟
جواب: معرفی جاعلان حدیث، عرضه بر قرآن و سنت قطعی، تأیید افراد خاص مبنی بر وثاقت، تصدیق کتابهای مشخص، ارزشگذاری هنگام تعارض روایات
106) چرا علم به صدور اصول و کتب از صاحبان آنها نمیتواند موجب علم به صدور روایات از معصومان باشد؟
جواب: زیرا همگی اصول ثقه نبودند و برای آنهایی که عادل بودهاند اشتباه و خطا نیز محتمل بوده است.
107) استشهاد کلینی به ترجیح حدیث مشهور به هنگام تعارض در روایت بیانگر چیست؟
جواب: عدم اطمینان از صدور هر دو روایت از معصوم
108) نخستین تألیف رجالی شیعه از چه کسی است؟
جواب: عبدالله بن جبلة کنانی
109) تصریح دانشمندان متقدم برقی، کشی، صدوق، مفید، نجاشی، و طوسی بر وثاقت و حسن راویان به چه دلیل معتبر است؟
جواب: به اعتبار گواهی و حجیت خبر ثقه
110) وجه غالب در آرای رجالی شیخ طوسی و نجاشی بر چه مبنایی استوار است؟
جواب: خبرویت و اجتهاد
111) سید بن طاووس در خصوص وثاقت چه کسی ادعای اجماع کرده است؟
جواب: ابراهیم بن هاشم
112) آغازگر تقسیم خبر به اعتبار حال راویان به صحیح، حسن، موثق، ضعیف چه کسی است؟
جواب: سید بن طاووس
113) نقل کدامیک از رجالیان در کتاب رجال علامه حلی بیشتر آمده است؟
جواب: نجاشی، کشی، شیخ طوسی، ابن غضائری
114) دانشمندترین فرد، از دسته اول اصحاب اجماع که در شمار اصحاب امام باقر7 و امام صادق7 بودهاند کیست؟
جواب: زراره
دسته دوم: (امام صادق7 جمیل بن دراج ) دسته سوم: (یونس و صفوان)
115) دربارة شیخ طوسی مبنی بر آنکه مرسلات محمد بن ابی عمیر، صفوان بن یحیی، احمد بن محمد بن ابی نصر با احادیث مسند دیگران برابر است، نظر آیت الله خویی چیست؟
جواب: باطل است.
116) آیت الله خویی مسانید کافی را صحیح و مرسلات آن را ضعیف میداند.
117) پنج کتاب اصول رجالی را نام ببرید.
جواب: رجال برقی، رجال کشی، رجال طوسی، فهرست طوسی، رجال نجاشی
118) از نظر صاحب وسائل الشیعه، وجه تضعیف برخی روایات توسط شیخ طوسی در تهذیب و استبصار مربوط به چیست؟
جواب: در نسبت به اخبار معارض آنها را ضعیف دانسته است.
119) «یونس بن عبدالرحمن» از اصحاب اجماع کدامیک از امامان به شمار میآید؟
جواب: امام کاظم و امام رضا
120) اصحاب اجماع کدامند؟
الف) اصحاب اجماع امام باقر و امام صادق8: زراره، معروف بن خربوذ، برید، ابو بصیر اسدی، فضیل بن یسار، محمد بن مسلم
ب) اصحاب اجماع امام صادق7: جمیل بن دراج، عبدالله بن مسکان، عبدالله بن بکیر، حماد بن عثمان، ابان بن عثمان، حماد بن عیسی
ج) اصحاب اجماع امام کاظم و امام رضا8: یونس بن عبدالرحمن و صفوان بن یحیی، محمد بن ابی عمیر، عبدالله بن مغیره، حسن بن محبوب، احمد بن محمد بن ابی نصر، حسن بن علی بن فضال، فضالة بن ایوب
121) کدام نظر دربارة عبارت کشی در خصوص اصحاب اجماع، به قول مشهور نسبت داده نشده است؟
جواب: صحیح دانستن متن روایاتی که این افراد در سلسله آن هستند با بررسی سند به آنها
122) مؤلف «مبانی حجیت آراء رجالی» کدام قول را دربارة عبارت کشی در خصوص اصحاب اجماع میپذیرد؟
جواب: تصحیح: صحیح روایت کردن اصحاب اجماع ـ نه تصحیح متن روایت
123) فایده تشخیص راویان سنی از غیر سنی در سلسله سند حدیث چیست؟
جواب: قرینهای برای شناسایی روایات تقیهای
124) بر اساس مبانی رجالی اهل سنت قضاوت درباره روایی که نه دلیل قاطعی بر ضعف او و نه دلیل قاطعی بر اعتبار او داسته باشیم در صورتی که در سایر شرایط مانعی وجود نداشته باشد چگونه است؟
جواب: قابل قبول
125) امام علی7 روایان احادیث را به چند دسته تقسیم کرده است؟
جواب: چهار دسته. منافق دروغگو متظاهر، راوی با عدم فهم صحیح از حدیث، راوی عدم با اطلاع از ناسخ و منسوخ، راوی راستگو و دانا به ناسخ و منسوخ و فهم حدیث
126) مراد از زخرف در روایت «کل حدیث مردود الی الکتاب و السنة کل شیء ... فهو زخرف» چیست؟
جواب: باطل و دروغ
127) آغاز روش توثیق خاص چه زمانی است؟
جواب: زمان ائمه
128) مراد از مشایخ ثقات چه کسانی هستند؟
جواب: ابن ابی عمیر ـ صفوان ـ ابونصر بزنطی (شیخ طوسی گفته)
129) نجاشی رجال خود را به چه کسی آغاز کرده است؟
جواب: ابو رافع
130) خاستگاه انسداد در اصول فقه کجاست؟
جواب: حجیت خبر واحد
131) مهمترین منبع موجود برای اظهارنظرهای رجالی در دورة دوم (نقل روایات و شهادت) کدام است؟
جواب: اختیار معرفهٔ الرجال ـ کشی
132) اظهار نظرهای شیخ طوسی و نجاشی بر چه اساسی است؟
جواب: کارشناس خبره
133) کدام مورد از دلایل مبنا بودن خبرویت در عصر تدوین اصول رجالی موجود است؟
جواب: الف. فاصله زمانی بین مؤلفان این دوره و راویان ب. مستند نبودن اقوال مؤلفان موجود ج. عبارتهای که از مؤلفان این دوه است د. ناتمام بودن اقوال مخالفان
134) علامه حلی دربارة مدح فرد از خودش در روایتی که از خود شخص گویند آن است چه نظری دارد؟
جواب: مفید حجت نیست
135) عدالت راوی با خبر دادن یک نفر چه نام دارد؟
جواب: تزکیه واحد
136) خبر دادن به وثاقت یا عدالت چه نام دارد؟
جواب: تعدیل
137) نظر اکثریت صاحب نظران نسبت به سخنان کشی دربارة اصحاب اجماع چیست؟
جواب: اصحاب اجماع در نقل روایت صادق و مطابق با واقع است.
138) نویسنده کتاب «تفسیر قمی» کیست؟
جواب: علی بن ابراهیم
139) نویسنده کتاب «التحریر الطاووسی» کیست؟
جواب: سید بن طاووس
140) نویسنده کتاب «خلاصة الاقوال و کشف المقال» کیست؟
جواب: علامه حلی
141) از نظر مامقانی نتیجه مراجعه به رجال چیست؟
جواب: مراجعه به سخن رجالی، برای کسب ظن اطمینانی برای رسیدن به مورد وثوق بودن خبر راوی است.
142) ادلة نفی خبر واحد کدام است؟
جواب: آیات نهی از عمل به ظن، اجماع بر عدم حجیت خبر واحد، روایت عمل نکردن که موافق قطعی قرآن و سنت نیست، دلیل عقلی بر عدم امکان تعبد ظن
143) ادلة حجیت خبر واحد کدام است؟
جواب: وثاقت خبر دهنده، آیات (نبأ، سؤال، نفر و...)، روایات، سیرة عقلاء
144) «اهل خبره» چه معنایی دارد؟
جواب: آگاهی تخصصی از موضوع
145) دربارة «تنقیح مناط از برخی روایات» که برای حجیت شهرت به آن تمسک شده است، کدام گزینه صحیح است؟
جواب: قابل انطباق بر مبانی رجالی است.
146) کدم آیه مؤید مادامی که حکمی با دلیل قطعی یا با آنچه به دلیل قطعی منتهی میشود ثابت نشده باشد، نمیتوان آن را به خداوند سبحان نسبت داد.»
جواب: «الله اذن لکم ام علی الله تفترون»
147) جمله آنچه بر حجیت خبر واحد دلالت دارد، اجماع شیعه بر عمل کردن به احادیثی است که گردآورندگان اصلها در نوشتههای خود آوردهاند ... به شرط وجود حدیث در اصل و ثقه بودن راوی از کیست؟
جواب: شیخ طوسی
148) کدام یک از راویان کتب اربعه روایات خود را بین خود و خدا حجت دانستهاند؟
جواب: شیخ صدوق ـ من لا یحضره الفقیه
149) نظر آیت الله خویی در مورد «وکیل امام» چیست؟
جواب: مستلزم عدالت و عدم فسق نیست.
150) محقق کاشانی در کتاب وافی از کدام کتاب شیخ طوسی نقل کرده «احادیثی که در دو کتابم آوردهام برگرفته از اصولی است که مورد اعتمادند» و بر اساس این گفته صحت تمام احادیث دو کتاب تهذیب و استبصار را نتیجه گرفت؟
جواب: عدهٔ الاصول
151) نخستین کتاب آیت الله خویی چه نام دارد؟
جواب: نفحات الاعجاز فی رد حسن الایجاز
152) کتاب حسن الایجاز فی ابطال الاعجاز کیست؟
جواب: نصیر الدین ظافر
153) کتابهای آیت الله خویی را نام ببرید.
جواب: اجود التقریررات (اصول فقه) معجم رجال الحدیث (رجال حدیث)
154) مشهورترین شاگردان آیت الله خویی کدامند؟
جواب: صدر، سیستانی، خراسانی، تبریزی
155) توثیقهای عام آیت الله خویی کداماند؟
جواب: مشایخ علی بن ابراهیم قمی ـ راویان کامل الزیارات ـ مشایخ نجاشی
156) آیات حجیت خبر واحد کدامند؟
جواب: نبأ ـ نفر ـ کتمان ـ سؤال ـ اُذُن
157) کدام آیات اطلاق لفظی خود بر تمامیت دلالت فراگیر خبر دادن از اوصاف و احوال راویان است؟
جواب: نبأ ـ اُذُن
158) کدام آیات حاصل تفقه در دین است و باعث حذر میشود؟
جواب: کتمان ـ سؤال ـ نفر
159) دلیل عمده نیاز به علم رجال چیست؟
جواب: باب تحصیل ظن معتبر در دلیل انسداد
160) کدام کتب جوامع روایی خالی از سند است؟
جواب: عیاشی و تحف العقول
161) غالب فقها در روند اجتهاد به اخبار موثق، حسن و ضعیف با چه شرطی اعتماد میکنند؟
جواب: جبران سند آن به عمل مشهور
162) موضوع جرح و تعدیل چیست؟
جواب: عدالت راوی است.
163) ادلة رد ناپسند بودن جرح و تعدیل چیست؟
جواب: در قضاوت شاهد عادل میخوهد نظام اهم و مهم در واجبات و محرمات سبب دست یافتن به احکام شرع در سطح کلان لازم به جرح و تعدیل رجال دارد.
164) چه کسانی فساد مذهب دارند؟
جواب: ابن عقده و ابن فضال و علی بن حسن بن فضال
165) عدالت در نزد رجالیان به چه معناست؟
جواب: ملکة احتراز از گناه از جمله دروغ است.
166) غالباً برای اثبات حجیت قول اهل خبره به چه چیزی تمسک میجویند؟
جواب: سیرة عقلا
167) پیچیدگی قطعی در قول اهل خبره چه زمانی است؟
جواب: حداقل چند نسل با راوی فاصله داشته باشد.
168) خبرویت متوقف بر چیست؟
جواب: اجتهاد و تلاش ضابطهای در حد توانایی
169) آگاهیهای مورد نیاز خبرویت چیست؟
جواب: تاریخ زندگانی، نوع روایات، اوضاع و احوال اجتماعی زمان او، جریانها و طیفهای اجتماعی، چگونگی رابطه او با اهل بیت، کسانی که از او نقل حدیث کردهاند، آراء و عقاید کلامی او چگونه بوده است.
170) جهالت در آیه «نباء» به چه معناست؟
جواب: سفاهت و اعتماد بر آنچه که شایستة اعتماد نیست.
171) علامه حلی سه مبنایی که در رد روایات مطرح کرده است کدامند؟
جواب: ضعف راوی ـ اختلاف جماعت در توثیق و تضعیف ـ مجهول بودن
172) موضوع علم درایه چیست؟
جواب: سند به عنوان یک مجموعه
173) موضوع علم رجال چیست؟
جواب: افراد موضوعند
174) موضوع رجال چیست؟
جواب: محدث و راوی
175) هدف علم رجال چیست؟
جواب: آگاهی بر وثاقت، ضعف، اندازة ضبط
176) موضوع علم درایه و هدفش چیست؟
جواب: شناخت اقسام حدیث وسائل مربوط به آن
177) ارتباط و تأثیر علوم اصول فقه و تاریخ و تراجم با علم رجال چیست؟
جواب: نوع قابل ضبط و تدوین آن، بررسی رابطهای که هر علمی با علم دیگر شایسته بحث و بررسی است.
178) ارتباط فقه و مبانی رجال چیست؟
جواب: فقه نسبت به رجال مصرف کننده است. رجال نسبت به فقه خدمتگزار است.
179) رابطهی دانش فقه و نیازهای آن برای دانش رجال و کارهایی که در آن صورت میگیرد شبیه ..... است.
جواب: علت غایی که در مبانی رجالی تأثیر گذار است.
180) انسداد باب علم چیست؟
جواب: وقتی فقیه خود را با انبوه مسائل و فروعات فقهی رو به رو میبیند، به دلیل انسداد که در اصول فقه مقرر است پناه به دلیل انسداد در اصول فقه میآورد.
181) مبانی رجالی بحث شده در اصول فقه چیست؟
جواب: حجیت قول خبره، حجیت خبر واحد، دلیل اسناد
182) نخستین کسی که اسناد احادیث، تحقیق و تأمل میکرد؟
جواب: ابن سیرین
183) مبنای رجال اهل سنت را نام ببرید.
جواب: صحابی بودن، اصل عدالت و صحت، اقوال متقدمان رجالی، سایر مبانی (راوی و مروی عنه، بررسی نمونههایی از روایات راوی، عقاید و آرا، مشاغل اجتماعی و موضع گیری، نزدیکی به زمان صحابه)
184) رأی رجالی چیست؟
جواب: رأی رجالی ممکن است به یک راوی یا دستهای از راویان یا کتابی معین قرار گیرد.
185) به قضایای کلی که بر پایة علم رجال هستند چه چیزی اطلاق میشود؟
جواب: مبانی آراء رجالی
186) تعریف صحابی از دیدگاه متأخران اهل سنت چیست؟
جواب: صحابی کسی است که در حال مسلمان بودن پیامبر را ملاقات کرده و بر دین اسلام از دنیا رفته است.
187) اجماعی که کاشف از قول معصوم نباشد چه حکمی دارد؟
جواب: حجت و اعتبار ندارد.
188) استنباط حکم شرع از راه روایات، منوط به چه حکمی است؟
جواب: اثبات حجیت خبر واحد، اثبات حجیت ظواهر روایات
189) معرفی جاعلان حدیث، از مبانی رجالی کدام دوره است؟
جواب: عصر معصومان
190) از دیدگاه مؤلف کتاب مبانی حجیت آرای رجالی، کدام کتاب را نمیتوان در شمار اصول رجالی به حساب آورد و بلکه در شمار کتابهای تاریخی یا تراجم قابل رده بندی است؟
جواب: رساله ابو غالب زراری
191) وجه غالب مبانی رجالی در عصر تدوین اصول رجالی چیست؟
جواب: اظهار نظر خبره
192) آیت الله خویی درباره توثیقات سید بن طاووس، علامه حلی، ابن داود و مجلسی چه نظری دارد؟
جواب: به آنها وقعی نمیگذارد
193) ارتباط رجال و درایه چگونه است؟
جواب: رجال ارزیابی صغروی حدیث است و درایه ارزیابی کبروی
194) از دیدگاه شیخ حر عاملی، صحیح نزد قدما دارای سه معنا است، کدام گزینه جزو سه معنا نیست؟
جواب: به صحت مضمون حدیث از جهت اینکه حکم خدا همین است قطع داشته باشیم.
195) اگر شیخ طوسی حدیثی را در تهذیب و استبصار تضعیف کند، مراد چیست؟
جواب: ضعف مربوط به اخبار معارض است.
196) چرا داشتن کتاب یا اصل، از دیدگاه آیت الله خویی، نشانه حسن صاحب آن و سبب مدحش نمیشود؟
جواب: زیرا نجاشی و شیخ طوسی گروهی از مؤلفان را دروغگو و حدیث پرداز شمردهاند.
197) آیت الله خویی، کدام کتاب را در شمار اصول رجالی قبول ندارد؟
جواب: رجال ابن غضائری
198) مراد از مشایخ ثقات ثلاثه، چه افرادی هستند؟
جواب: محمد بن ابی عمیر، صفوان بن یحیی، ابو نصر بزنطی
199) توثیق راویان کتاب تفسیر علی بن ابراهیم قمی، چه نوع توثیقی است؟
جواب: عام
200) از آیه «و منهم الذین یؤذون النبی و یقولون هو اذن قل خیر لکم یومن بالله و یومن للمومنین و رحمهٔ للذین آمنوا منکم ...» با چه عنوانی تعبیر میشود؟
جواب: آیه اذن
نکته: قول خبره در اظهار نظرهای رجالی معتبر است.
آراء رجالی همزاد نقل حدیث است.
زمان تدوین حدیث: ضرورت نقد و بررسی ناقلان احادیث احساس شد
تاریخ مبانی رجالی با تاریخ تدوین حدیث همراه است.
دورتر شدن از عصر صدور حدیث:
افزایش واسطهها
افزایش:
ضرورت تدوین رجال
تنقیح مبانی آن
راههای ارزشیابی سندی: مبناهایی که مستقیما و بی واسطه رأی رجالی را اثبات میکنند، به دلیل انجام وظیفة مستقیم.
بحث دربارة مبانی رجالی: شیوههای ارزشیابی سندی را هم در بر میگیرد.
حجیت: عنوان بیشترین کاربرد را در اصول فقه دارد. شناسایی حجتها تا فقیه بتواند جهت استنباط احکام شرع بر مفاد آنها تکیه کند. دارای لایهها و زوایای مختلف در علوم وابسته به فقه بحث میشود.
مراد از حجیت: معنای اصولی که در فقه و اصول به کار میرود. معنای عام و عرفی آن است.
تحلیل حجیت سه وصف استنباط میشود:
الف) معذریت ب) منجزیت (این دو غیر قابل تردیدند) ج) صحت اخبار از مدلول حجت
معذر: اگر مفاد آن بر خلاف واقع باشد کسی که بر آن اعتماد کرده معذور است.
منجز: اگر مفاد حجت مطابق با واقع باشد، واقع گریبانگیر او خواهد بود و نمیتواند عذری در مخالفت با آن بیاورد.
صحت اخبار از مدلول حجت: بحث و گفتگو در مبحث جایگزینی اسارات در جای قطعی موضوع.
مبانی: قضایایی که مسائل و آراء ارائه شده در آن علم بر آن بنا میشود.
مبانی آراء رجالی: آن دسته از قضایایی کلی که بر پایة آنها رأی رجال به دسته میآید.
رأی رجالی: دانشی که برگزیدهای مسائل آن دانش که بر اساس استدلال و چینش معین از مقدمات مرتبط با هم صورت میگیرد. الف) جامع ب) مشیری
با تقدیم صلوات بر محمد و آل محمد و دعای تعجیل در فرج امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف
سلام علیکم این وبلاگ با هدف اعتلای دانش علوم قرآن و حدیث ایجاد شده است. انشاء الله که بتوانیم در این مقصود موفق شویم. اگر دوستان عزیز سوالی داشته باشند، یا مطلبی که برای دیگران مفید باشد، از ایشان انتظار میرود که در این راه ما را یاری نمایند.